Diyabet nedir? Diyabet diyeti nasıl yapılır? Diyabet hastaları için diyet listesi örnekleri

Diyabet, diyabet diyeti hakkında bilgi mi edinmek istiyorsunuz? Diyabet ve diyabet diyeti içerikli yazımız tam da sizin için. Diyabet nedir? Diyabetin nedenleri? Diyabet diyeti nasıl yapılır? Diyabet hastalarına uygun diyet listesi örneklerini de yazımıza ekledik.


Diyabet nedir? Diyabet diyeti nasıl yapılır? Diyabet hastaları için diyet listesi örnekleri
Diyabet Diyeti






Bu yazımızda sizlere Diyabet nedir? Diyabet belirtileri nelerdir? Diyabet diyeti nasıl yapılır? Cevaplarını sizler için araştırdık. Merak edilen tüm soruların cevabı yazmızda. 

Diyabet nedir?

Diyabet (şeker hastalığı) nedir? 

Diyabet yani Şeker hastalığı, pankreas organının vücudumuz için yeterli oranda insülin üretememesi ya da ürettiği insülinin vücut tarafından reddedilmesi, etkili bir şekilde kullanılamaması sonucunda ortaya çıkan yüksek kan şekeri nedeniyle gelişen hastalık tür ve guruplarına genel olarak verilen isimdir. İnsan vücudunun enerji ihtiyacını besinlerden aldığı protein, karbonhidrat ve yağlardan sağlanır. Bu besin öğeleri sindirilirken ortaya çıkan önemli parçalardan birisi olan glukoz adı verilen basit şekerlerdir. Glukoz vücudun tüm organları için en önemli olan besin kaynaklarındandır. Hücreler ihtiyacı olan glukozu, şekerin hücre içine girmesini ve glikojen halinde depolanmasını sağlayan pankreas bezi tarafından salgılanan insülin hormonu yardımıyla kullanır. 

Diyabet (şeker hastalığı) tipleri nelerdir?

Diyabet hastalığının tipleri nelerdir? Bu tiplerin özellikleri nelerdir? İşte yanıtları...

Tip1 Diyabet hastalığı nedir?

Tip1 diyabette, vücudun kan şekerine kontrol etmek için yeterli düzeyde insülin hormonu üretilememesi durumudur. Bunun sonucunda da kandaki şeker yani glikoz seviyesi çok yüksek değerlere ulaşır. Tip1 diyabette kan şekeri seviyesinin kontrol altında tutmak için günlük insülin iğne şeklindeki enjeksiyonlara ihtiyaç duyulur. Tip1 diyabet genellikle küçük yaşlı çocuklarda ortaya çıkar. Vücudun kendi bağışıklık sisteminin pankreasın insülin üreten hücrelerine saldırmasından dolayı kaynaklanır. Tip1 şeker hastalığı Diyabetik ketoasidoza yani DKA'ya neden olabilir. DKA, vücutta ciddi derecede insülin eksikliği olduğunda dolayı ortaya çıkar. Enerji için şeker kullanamayan vücut, bunun yerine vücutta bulunan depolanmış yağdan faydalanmaya başlar. Depolanmış yağ, vücut tarafından kullanılırken geriye ketonlar adı verilen kimyasallar bırakılır. Bu durum kontrol altına alınmazsa keton isimli kimyasallar kanda birikir ve kanın asit değerini oldukça yükseltirler. Özellikle başta çocuklar olmak üzere, Tip1 şeker hastalığı olduğundan habersiz kişiler DKA nedeniyle bir belirti göstermeden veya kötüleşmeden teşhis edilemeyebilirler. Bu nedenle DKA'nın semptomlarını ve belirtilerini hızlı bir şekilde tedavi edebilmek için baştan tespit etmek çok önemlidir. Bunlar arasında başta planlanmamış kilo kaybı gelir. Eğer vücut besinlerden enerji alamazsa bunun yerine enerji için var olan yağları ve kas dokularını yakmaya başlar. Beslenme ve hareket tarzını değiştirmeden kilo kaybına başlamanın nedeni budur. Vücudun yağ yakarken sebep olduğu ketonlar kusma hissi ve mide bulantısı oluşturabilir. Ketonlar hayatı tehdit edebilecek tehlikeli seviyelere kadar yükselebilir.

Tip2 Diyabet hastalığı nedir?

Tip2 diyabet, kandaki şeker seviyesinin yani glikozun çok yüksek olmasına neden olan ve oldukça genel bir durumdur. Ancak Tip2 diyabetin belirtileri insanları her zaman kötü hissettirmediği için kolaylıkla fark edilemeyebilir. Vücudun hücrelerinin normal olarak üretilen insüline karşı direnç kazanması, bu nedenle de kandaki şeker daha faydalı anlamaması durumudur. Aşırı kilo, hareketsiz yaşam tarzı, stres, ilerleyen yaş, ailede şeker hastalığı görülmesi Tip2 diyabetin nedenleri arasındadır. Normalde görülen sık idrara çıkma, aşırı susama ve yorgunluk gibi semptomların yanısıra sinirlerle ve kalple ilgili ciddi sorunları ortaya çıkarma ihtimalini artırır. Kişinin günlük hayatını yaşadığı sürece etkileyecek bir durumdur.  Kontrol altına alınması için diyet değişikliği düzenli tıbbi kontroller ve ilaç kullanımı gerektirebilir.

Gestasyonel Diyabet nedir?

Gestasyonel diyabet, gebelik sırasında anne adaylarını kapsayan bir diyabet türüdür. Gebelik hormonları vücudu şekeri yani glikozu parçalamasını zorlaştırır. Çünkü insülini kan şekeri seviyesini dengeli tutma görevini yerine getirmekten alıkoyar. Vücut genellikle buna karşı daha fazla insülin üretir ancak bazı hamile kadınlar yeteri kadar ekstra ensülin üretemez. Bu da kan şekeri seviyesinin oldukça yükselmesine neden olur. Sonuç olarak glikoz enerji olarak kullanılacağı hücrelere gitmek yerine fazla miktarda kanda kalır bu durum genellikle hamileliğin ikinci yarısında bazen 20. hafta gibi erken bir zamanda ancak genellikle daha sonra ortaya çıkar. Çünkü bebek büyüdükçe plasenta gerektiği gibi çalışmasını engelleyen hormonlardan daha fazla üretir. Yemekten sonra kan şekeri düzeylerini de hafif bir artış olması normaldir ancak Gestasyonel diyabetiniz varsa kan şekeri üzerindeki artış, bebeğinizin büyümesi ve gelişimine etkileyebilir. Bu yüzden Gestasyonel diyabet yakalanmadan önce doktor muayenesinden geçmeniz tavsiye edilir. Gestasyonel diyabetin herhangi bir işaret ya da belirtisini fark etmeyebilirsiniz. Ancak doktorunuzun doğum öncesi kontrollerini de Gestasyonel diyabet için test yapmalıdır. Eğer Gestasyonel diyabet hastalığına yakalanmadığınızı düşünüyorsanız doktorunuz bekleyebilir ve tarama testini gebeliğin ikinci yarısında genellikle 24 ile 28 haftalar arasında yapabilir. Gestasyonel diyabetiniz varsa, doktorunuz öncelikle hamileliğin son 3 ayında hem siz hemde bebeğiniz için iyi gittiğini kontrol etmek üzere doğum öncesi ziyaretlerinizi daha sıkı yapmanızı önermelidir.

Diyabet belirtileri nelerdir?

Diyabet (şeker hastalığı) belirtileri nelerdir?

  • Hem Tip1 diyabet hem de Tip2 diyabet aynı şikayetlerden bazılarını paylaşırlar. Bunların arasında başta normal ürünlerin tüketilmesine rağmen hissedilen yorgunluk ve açlık gelir.
  • Hücrelerin glikoz almak için ihtiyaç duyduğu insülin vücut tarafından dengeli ve yeterli oranda üretilmezse veya hücreler vücudun ürettiği insüline karşı direnirse, glikoz alamayacağı için enerji kazanamaz. Bu da kişiyi normalden daha yorgun ve aç hissettirir.
  • Aşırı ve sık miktarda idrar üretimi de diyabetin ana belirtilerinin başında gelir. Bu durum Hiperglisemi'den kaynaklanır. Sık idrar üretimini dengeleme çabasının bir sonucu ve diyabetin bir başka birisi de günlük sıvı tüketimi ihtiyacı ve susamanın artmasıdır.
  • Vücutta var olan sıvıları idrar ile vücudumuzdan attığımızda kalan faaliyetleri için çok daha az su ayırır, buna bağlı olarak kuru ciltte kaşıntı ve ağız kuruluğu hissedilir. Vücuttaki sıvı oranındaki değişiklik göz çevresinin şişmesine neden olabilir. Şekli değişen lensler ise doğru odaklanmakta güçlük çekilmesine ve bulanık görmeye neden olacaktır.
  • Hiçbir faaliyet göstermeden ortaya çıkan kilo kayıpları ve vücutta kesilen bir bölgenin normal bir iyileşme sürecinden çok daha yavaş olması şeker hastalığının genel belirtileri arasındadır.

Diyabet (şeker hastalığı) tedavisi nasıl olur?

Diyabet yani Şeker hastalığı kronik bir hastalık olduğundan kesin bir tedavisi yoktur. Ancak kan şekeri seviyesinin normal sınırlarda tutulabilmesi hastalığın etkilerinin en aza indirilmesi için önemlidir. Bunun için hasta eğitiminin, hastanın kendi kan şekerini kontrol edebilmesinin, düzgün beslenmesinin ve yeterli egzersizin uzun vadede ortaya çıkan komplikasyon riskinin azaltılması için önemi çok büyüktür. Bunların yanı sıra diyabetten kaynaklanan yüksek kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için sigara kullanılmaması ve tansiyon ile kolesterol seviyelerinin kontrol altında tutulması kesinlikle zorunludur. Tip2 diyabet için antidiyabetik ilaç kullanımı ile Tip1 diyabet için insülin tedavisi, şeker hastalığının ilaçla kontrol altına alınması için kullanılan yöntemlerdendir. Normalde aşırı kilolu şeker hastaları uygulanan Gastrik bypass ameliyatı sonucunda kan şekeri seviyeleri %80 ile %100 oranında normale çevirilebileceği görülmüş olsada yaygın olarak başvurulan bir çözüm değildir.

Diyabet hastaları için beslenme önerileri

Diyabet (şeker hastalığı) olanlar için beslenme önerileri

Liften zengin gıdalar: Bitkisel kaynaklı gıdaların emilemeyen ve sindirilemeyen kısımlarıdır. Kardiyovasküler hastalık riskini oldukça azaltır ve kan şekerini dengeler. Meyveler, sebzeler kuru baklagiller, kabuklu yemişler, buğday kepeği ve tam buğday unu liften zengindir.

Balık: Haftada en az iki kez tüketilmelidir. Kırmızı ete göre yağ içeriği çok daha düşüktür. Izgara tercih edilmelidir.

İyi yağlar: Tekli ve çoklu doymamış yağlar tercih edilmelidir. Badem, ceviz, zeytin. zeytinyağı ve benzeri kolesterolü düşürür. Ancak yağların kalori içeriğinin yüksek olduğu kesinlikle unutulmamalıdır.

Karbonhidratlar: Karbonhidratlar, yaşamımız için gerekli olan üç ana besin grubundan biri olup başlıca enerji kaynağıdır. Karbonhidratlar protein ve yağlara göre glukoz düzeyleri üzerinde çok daha fazla önemlidir. Ancak karbonhidrat içermeyen sağlıklı bir beslenme planı düşünülemez. Karbonhidratlar söz konusu olduğunda akıllı davranmak gerekir. Gıdalarla alınan tüm karbonhidratlar vücutta yıkılarak glukoza dönüşür. Kompleks karbonhidratları yıkımı daha uzun sürede gerçekleşir. Yavaş sindirildiği için emilim daha yavaş ve dengelidir. Bu nedenle basit karbonhidratların neden olduğu ani kan şekeri yükselmesi ve aşırı insülin salınımı görülmez. Gerekli lifi sağlayıp uzun zaman tokluk hissi verir. Beyaz ekmek, makarna, pirinç, mısır, mısır gevreği, şekerli gıdalar yerine meyve, sebze, tam tahıl, kuru baklagiller, düşük yağ içeren süt ürünleri gibi sağlıklı karbonhidratlar tercih edilmelidir.

SABAH

  • Açık çay (şekersiz)
  • 1 adet haşlanmış yumurta
  • 1 kibrit kutusu kadar beyaz peynir
  • 6-7 adet zeytin
  • Söğüş sebze (yağsız)
  • 3 dilim kepekli ekmek

ÖĞLE-AKŞAM

  • 1 kepçe çorba
  • 5 yemek kaşığı etli sebze yemeği
  • 1 kase yoğurt
  • Salata (yağsız)
  • 2 dilim kepekli ekmek

ARA ÖĞÜN

  • 1 değişim meyve+1 çay bardağı süt

Diyabet diyeti örnek liste

Diyabet hakkında merak edilen sorular

Bu bölümde diyabet ve diyabet diyeti hakkında en çok merak edilen soruları bulduk ve sizler için yanıtladık.

Şeker hastalığına yakalanmanın en önemli nedenleri nelerdir?

Kilolu olmak, ailede diyabet hastalığı olması, hipertansiyon, hareketsiz yaşam tarzı. Bu seçeneklerden bir ya da bir kaçının kişide olması diyabet olma olasılığını artırıyor.

Egzersiz yapmanın diyabet üzerinde olumlu etkisi var mıdır?

Haftada 3-4 gün ve yemekten yaklaşık birkaç saat sonra yapılacak olan egzersiz faydalıdır. Hangi egzersizlerin uygun olduğunu fizik tedavi uzmanınız belirler.

Şeker hastaları şeker yiyebilir mi?

Tedavi gören şeker hastaları her besinden belli ölçüde tüketebilmektedir. Herkesin alabileceği şeker miktarı farklıdır. Diyabet hastası olan birey, doktoruna danışarak az da olsa şeker tüketebilir. Ayrıca belli miktarda yenilen bitter çikolatanın, hastaların kan değerlerinde iyileşme yarattığı gözlemlenmiştir.

Diyabet hastaları ne yememeli?

Diyabet bazı hastalıkların gelişimin hızlandırarak oluşma riskini artırır Bu yüzden diyabet hastalarının bazı besinleri çok fazla tüketmemesi gerekiyor Peki bu besinler nelerdir

  • Reçel, marmelat, pekmez kremşanti
  • Margarin, tereyağı
  • Çok tuzlu besinler ve bol yağ içeren kuruyemişler
  • İşlenmiş hazır gıdalar
  • Hamur işleri ve hamur tatlıları
  • Alkollü içecekler

Şeker hastalığı bulaşıcı mıdır?

Şeker hastalığı diğer bir adıyla diyabet, kronik bir hastalıktır. Bu nedenle bulaşıcı özelliği bulunmamaktadır

Şeker hastalığının tedavisi var mıdır?

Yukarıda bahsettiğimiz gibi diyabetin tipleri vardır. Bazı tipleri tedavi edilebilirken bazı tipler sadece iyileştirilebilir. Tip 1 diyabet tamamen tedavi edilememektedir. Ömür boyu ilaç kullanmak zorunludur fakat Tip 2 türündeki diyabet tedavi edilebilen bir sağlık sorunudur, ömür boyu diyabet ilacı kullanmak zorunda kalmayabilirsiniz.

Doktorum 8. Bölüm - Şeker Hastaları Dışarıda Ne Yiyebilir? videosu

Doktorum programında ''Şeker hastaları dışarıda ne yiyebilir?'' sorusunun yanıtı verilmiştir. Merak ediyorsanız izleyebilirsiniz.

Prof. İbrahim Saraçoğlu- Şeker Hastalarına Tavsiyeler videosu

İbrahim Saraçoğlu katılmış olduğu bir programda şeker hastalarına tavsiyeler vermiştir. İzlemek isterseniz yukarıdan izleyebilirsiniz.

Şeker Hastaları Nasıl Beslenmelidir? videosu

Şeker hastaları nasıl beslenmelidir isimli videoyu izlediniz mi?