1. Ana Sayfa
  2. Sağlık

Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastalığı Genetik mi?

Çölyak hastalığı son zamanlarda sık duyduğumuz ancak hakkında az şey bildiğimiz bir hastalık olarak karşımıza çıkıyor. Çölyak hastalığı genetik midir? Glutensiz beslenme nedir? Hastalığın belirtileri nelerdir? İşte detaylar...

Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastalığı Genetik mi?
+ - 0

Son yıllarda gluten hassasiyeti olarak da bilinen Çölyak hastalığı hakkında daha fazla şey duymaya başladık. Genel tanımıyla vücudun glutene karşı göstermiş olduğu hassasiyet ve tepki olarak ifade edilebilir. Çölyak hastalarının bağırsakları, gluten hassasiyeti sonrasında düzleşme yaşar. Sağlıklı bir bireyin ince bağırsaklarında girinti ve çıkıntılar bulunmaktadır. Bu girinti ve çıkıntılar sayesinde besinlerin emilimi gerçekleştirilir. Bir Çölyak hastasında bu dalgalanmaların bir süre sonra düzleşmesi, besinlerin emilim sürecinin zorlaşması anlamına gelmektedir.

Hastalığın kontrol altına alınması ve bireylerin normal yaşama dönmeleri için gluten içeren ürünlerin tamamını hayatlarından çıkarmaları gerekmektedir. Sadece besinlerle sınırlı kalmayan gluten, kişisel bakım ürünlerinden kozmetik ürünlerine kadar pek çok alanda hayatımızın içinde yer alıyor. Hassasiyete rağmen ürünlerin kullanımına devam etmek belirli bir süre sonra vücut savunma mekanizmasını bozarak daha büyük sağlık problemlerine neden olabilir.

Çölyak Hastalığının Belirtileri

Çölyak hastalığının belirtileri merak ediliyor. Ancak bireylerin vücut mekanizmalarının birbirinden farklı olduğunu düşündüğümüz zaman belirtilerin de birbirlerinden farklı olduğunu söylemek mümkündür. İlk olarak vücutta sindirim problemleri, gaz sorunları ve karın şişkinliği ile kendini gösterebilir. Ancak gluten hassasiyetinin kontrol altına alınmaması durumunda karaciğer iflası, böbrek yetmezliği, tiroit yetmezliği, bağırsak kanamaları ve hatta kemik erimesi gibi problemlere neden olabilir.

Küçük yaşlarda Çölyak hastalığı şikayetleri de çocukların ciddi zorluklar yaşamalarına neden olabilir. İshal, kemik ağrıları, karın ağrıları, davranış bozuklukları, dikkat eksikliği, erken ergenlik ya da geç ergenlik gibi sorunları beraberinde getirebilir. Yaş ilerledikçe hastalığın seyri de değiştiği için şikayetlerin dozu artmaktadır. Yetişkinlerde ciltte bozulmalar, kusma, kansızlık, depresyon ve bu şikayetlere bağlığı olarak çeşitli hastalıklar baş gösterebilir.

Çölyak Hastalarının Şikayetleri

Şikayetler kişiden kişiye değişiklik gösterse de genel olarak bir araya getirilen şikayetlerin türü belli. Bu süreçte genel klinik tabloya göre hastaların şikayetleri;

  • Kronik hale gelen kabızlık ya da ishal
  • Sürekli depresyon ve sinirlilik hali
  • Davranış bozuklukları ve öğrenme bozuklukları
  • Karında gaz şikayetleri
  • Geç ergenlik
  • Kansızlık
  • Migren atakları
  • Kemik ağrıları ve buna bağlı olarak gelişen denge bozuklukları
  • Ağız içerisinde sürekli olarak tekrarlayan yaralar
  • Böbrek ağrıları ve yetmezliği
  • Karaciğer yağlanması
  • Sürekli hale gelen idrar yolu enfeksiyonu
  • Şeker hastalığı
  • El ve ayaklarda uyuşukluk
  • Ağız kurulu ve kokusu
  • Dişte tekrarlayan çürükler
  • Görme bozuklukları olarak sıralanıyor.

Çölyak Hastalığı Neden Olur?

Yapılan bilimsel çalışmalar sonrasında son dönemlerde sık sık karşımıza çıkan Çölyak hastalığının genetik bir hastalık olduğunu ortaya koymuştur. Ancak ailede daha önce Çölyak hastalığına rastlanmaması durumlarında da hastalık ortaya çıkabiliyor. Bir süredir hem yurt içinde hem de yurt dışında hastalık üzerine bazı araştırmalar yapılıyor ancak bu araştırmalar henüz hastalığı aktif eden bulguları ortaya koymuş değil.

Hastalıktan şüphelenilmesi durumunda birtakım genetik testler yapılıyor. Yapılan incelemelere göre günümüzde Çölyak hastalığının aslında üç insandan ikisinde olduğunu ortaya koymuş olması durumun ciddiyetini de gözler önüne seriyor. Yapılan araştırmaların sonuçlarına göre hastalığı taşıyanların akrabalarında da ince bağırsaklarında benzer bulguların yer aldığını ortaya koymuştur.

Çölyak Hastaları için Beslenme

Gluten içeren tüm besinler, Çölyak hastalarının hayatından tamamen çıkarılmalıdır. Günümüzde alışık olduğumuz ve beslenme düzenimiz içerisine dahil ettiğimiz pek çok besin içerisinde gluten bulunuyor. Beslenme programı içerisine işlenmemiş ürünlerin dahil edilmesi gerekmektedir. İşlenmiş olan pek çok ürün içerisinde gluten bulunduğunun unutulmaması gerekiyor.

Kırmızı ve beyaz et, deniz ürünleri, çay, kahve, soda, taze sıkılmış meyvelerin suları, fındık, fıstık, badem, ceviz, fasulye, barbunya, bezelye, mercimek, nohut, karabuğday, pirin, patates, peynir, yoğurt, süt, tereyağ, limon, ananas, kavun, mango, avokado, marul, maydanoz, lahana, turp, şalgam, karalahana, salatalık, domates, patlıcan, kereviz, sarımsak, soğan, mantar, enginar, biber, Ayçiçek yağı, doğal zeytinyağı, ceviz yağı, avokado yağı, badem yağı, badem unu, pirinç unu, fındık unu, mısır unu, Hindistan cevizi unu gibi besinler gluten içermediği için Çölyak hastaları tarafından tüketilebilir.

Beslenmenin dışında günlük hayatta kullanılan kişisel bakım ürünleri ve kozmetik ürünlerinin içeriği de kontrol edilmeli ve gluten içermediğinden emin olunmalıdır.

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında

Yorum Yap